مقدمهای بر آفتکشها

آفت‌کش چیست؟

ترکیبات سنتزی یا طبیعی هستند که برای کنترل و یا از بین بردن آفات مورد استفاده قرار میگیرند. آفت‌کش‌ها عبارت است از یک ترکیب یا مخلوطی از چند ترکیب شیمیایی که برای جلوگیری از بین بردن دور کردن و یا کاهش دادن جمعیت حشرات، جوندگان نماتدها ،قارچ‌ها علف‌های هرز و میکروارگانیسمهایی که آفت شناخته می‌شوند مصرف می‌شود.

نام گذاری آفت‌کش‌ها

هر آفت کش معمولا سه نام گوناگون دارد یکی از این نامها نام عمومی Common Name است . نام عمومی نام رسمی است که برای یک ترکیب پیشنهاد و به وسیله ISO (International Organization for Standardization) مورد موافقت قرار میگیرد. معمولا در منابع علمی آفت کش به این نام نامیده می‌شود.

نام تجارتی Trade Name نامی است که از طرف سازنده و یا فرمولاتور به آفت کش داده می‌شود. نام تجارتی معمولا دارای یک علامت R به عنوان علامت ثبت شده است و اول آن با حرف بزرگ نوشته می‌شود.

نام دیگر نام شیمیایی Chemical Name است که ساختمان شیمیایی ترکیب را توصیف میکند . این نام بر طبق قوانین خاصی که توسط (IUPAC(International Union of Pure and Applied Chemistry تدوین شده، نوشته می‌شود.

اثرات آفتکشها روی موجودات زنده

مسمومیت (Intoxication):

بهم خوردن تعادل فیزیولوژیک جسمانی یا روانی موجود زنده که در اثر ورود یا تماس با ماده خارجی سمی از راههای گوناگون رخ می‌دهد بروز مسمومیت با علائم خاص هر مسمومیت همراه است. مسمومیت عمدتا از طریق خورده شدن، جذب از طریق پوست و تنفس رخ می‌دهد. مسمومیت‌ها از نظر ماهیت به دو دسته تقسیم می‌شوند.

مسمومیت حاد:

معمولاً وقتی حادث می‌شود که شخص در معرض یک دز بالا قرار گیرد.

مسمومیت مزمن:

در نتیجه تماس طولانی شخص با دز پائین ماده سمی رخ می‌دهد.

سنجش توانایی هر ماده شیمیایی در مسمومیت حاد دز کشنده ۵۰ درصد را معیار قرار داده می‌شود. LD50 میزان یا دزی از سم است که اگر یک جمعیت در معرض آن قرار گیرد ۵۰ درصد جمعیت تلف می‌شوند و اگر به یک موجود زنده منفرد (مثلاً یک پستاندار) خورانده شود احتمال مرگ آن موجود ۵۰ درصد خواهد بود LD50 را بر حسب mg/kg بیان می‌کنند که مقدار سم را نسبت به وزن موجود زنده نشان می‌دهد.

فاکتور دیگری به نام LC50 وجود دارد که غلظت سم را در هوا و یا آبی که جانور در آن وجود دارد و باعث ۵۰ درصد تلفات می‌شود مشخص می‌کند.

معمولاً :LD50 گوارشی هر آفت کش برای موش صحرایی ماده به عنوان نشانه سمیت حاد آن ترکیب برای پستانداران شناخته می‌شود.LD50 هر ترکیب بیانگر توانایی آن ترکیب در مسمومیت حاداست. آفت‌کش‌ها را بر حسب سمیت حاد و بر اساس LD50 آنها دسته بندی می‌کنند.

 

طبقه بندی سمیت آفت کش‌ها بر اساس WHO

گروه

LD (Mg/kg) body weight براش موش صحرایی

گوارشی

تماسی

جامدات

مایعات

جامدات

مایعات

Ia

فوق العاده خطرناک

5

20

10

40

Ib

بسیار خطرناک

50 – 5

200 – 20

100 – 10

400 – 40

II

سمیت متوسط

500 – 50

2000 – 200

1000 – 100

4000-400

III

سمیت ضعیف

501

2001

1001

4001

U

در شرایط معمولی سمیت حاد نداشته

O

طبقه بندی نشده

FM

ترکیبات تدخیمی که تحت سیستم WHOطبقه بندی شده اند

همیار دشت آبرون 02188616460