loading

همه چیز در مورد محلولپاشی

مقدمه

همه چیز در مورد محلولپاشی تغذیه برگی به طور گسترده در مدیریت پیشرفته محصولات پذیرفته شده است، و به منظور اطمینان از عملکرد بهینه ی محصولات، به ویژه زمانی که تأمین عناصر غذایی از خاک ناکافی یا قطعی نیست، استفاده می شود. شناخت بنیادین اصول تغذیه برگی موجب ارتقای کارایی آن در تولید پیشرفته محصولات می شود. تغذیه برگی در مقایسه با تغذیه خاکی آسیب کمتری به طبیعت وارد کرده و روشی سریع تر به ویژه در مراحل بحرانی رشد گیاه برای برطرف نمودن کمبود عناصر غذایی است. 

علت محلول پاشی عناصر غذایی

محیط خاکی نامناسب و شرایط آب و هوایی نامطلوب موجب محدود شدن قابلیت فراهمی عناصر غذایی و جذب از خاک می­شود.  اگر این محدودیت ها همزمان با دوره های بحرانی نیاز گیاه باشند، در این شرایط کاربرد عناصر فوق به صورت محلول پاشی مفید است.

ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺣﻼﻟﯿﺖ ﯾﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ

ﺷﮑﻞ ۱- ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺣﻼﻟﯿﺖ ﯾﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ در pH  ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺧﺎک؛ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺑﯿﮑﺮﺑﻨﺎت درﻣﺤﺪوده ﻗﺮﻣﺰرﻧﮓ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﺣﻼﻟﯿﺖ، ﺟﺬب، اﻧﺘﻘﺎل و ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺴﻔﺮ، آﻫﻦ، روی، ﻣﻨﮕﻨﺰ و ﻣﺲ در ﺧﺎکﻫﺎی آﻫﮑﯽ ﻣﯽﺷﻮد.

شرایطی که موجب ترجیح تغذیه برگی نسبت به تغذیه خاکی می شوند شامل:

  • هنگامی که نیاز گیاه از ظرفیت ریشه در جذب عناصر غذایی تجاوز کند این اتفاق زمانی روی می دهد که:
  • وجود حلالیت یا انتقال عناصر غذایی به سمت ریشه در نتیجه ی pH نامطلوب،
  • وجود بی کربنات و یا ترکیب شیمیایی عناصر غذایی؛
  • غلظت بالای یون های رقیب در خاک؛
  • شرایط نامطلوب رشد ریشه به دلیل بیماری ها و نماتد یا وجود شرایط نامناسب برای جذب عناصر غذایی از خاک 

مانند:

دمای پایین، رطوبت یا مقدار اکسیژن نامطلوب و تهویه نامناسب و غرقاب شدن

  • محدودیت در ظرفیت جذب فیزیولوژی گیاه، برای مثال در اوایل بهار در زمان تشکیل گل و میوه، حرکت عناصر غذایی از جمله کلسیم، بور، آهن، منگنز و روی در آوند آبکش و دمای پایین محدود میشود.
  • هنگامی که نیاز موضعی درون گیاه بیشتر از ظرفیت گیاه در توزیع دوباره عناصر غذایی در داخل گیاه باشد.
  • در مجاورت میوه های بزرگ و خوشه، یا درهنگام پر شدن دانه یا توسعه ی بافت های ذخیرهای و با افزایش نیاز موضعی به عناصر غذایی به ویژه نیتروژن و پتاسیم و تحرک کم برخی عناصر به ویژه کلسیم و بور در آوند آبکش روی می دهد.
  • تحرک عناصر غذایی در داخل گیاه در زمان پیش افتادن گلدهی نسبت به توسعه ی برگ به دلیل محدود شدن انتقال عناصر غذایی در آوند چوبی، محدود شود.
  • دوره های خشکی یا رطوبت زیاد نیز می توانند جریان تبخیر- تعرق را در آوند چوبی محدود کرده و انتقال عناصر غذایی غیرمتحرک در آوند آبکش را محدود نماید.
  • محدود شدن جذب و انتقال عناصر غذایی به دلیل پیر شدن بافت ها
  • کاهش رشد و فعالیت ریشه به دلیل رقابت اندام هوایی با ریشه برای کربوهیدرات ها و متابولیتها
  • کوددهی بهینه برگی، تلفیقی از علم درک عوامل کنترل کننده ی کارایی کودهای برگی و معرفی فرمولاسیون ها و روش های کاربردی است.
  • کارایی کوددهی برگی، به خصوصیات فیزیکی و شیمیایی کود، گونه، نوع و سن برگ، خصوصیات شیمیایی کود، شرایط محیطی و روش کاربرد بستگی دارد.
  • حتی در خاکی هایی که به خوبی کوددهی شده اند، شرایط محیطی موجب محدود شدن انتقال عناصر غذایی از ریشه به اندام های هدف می شود. تحرک عناصر غذایی در برگ و آوند آبکش متفاوت است که به گونه، سن برگ و علل غیرمتحرک شدن عناصر بستگی دارد.

زمان جذب و تحرک عناصر غذایی در گیاهان

ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ           ﻣﯿﺰان ﺟﺬب ۵۰ درﺻﺪ   ﺗﺤﺮک در ﮔﯿﺎه

ﻣﺘﺤﺮک

۰/۵ -۲ ساعت

ﻧﯿﺘﺮوژن ﺑﻪ ﺷﮑﻞ اوره ﺑﺎ ﺑﯿﻮرت ﭘﺎﯾﯿﻦ

ﻣﺘﺤﺮک

۱۰-۵

ﻓﺴﻔﺮ

ﻣﺘﺤﺮک

۲۴-۱۰ ساعت

ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ

ﻏﯿﺮ ﻣﺘﺤﺮک

۲-۱ روز

ﮐﻠﺴﯿﻢ

ﻣﺘﺤﺮک

۵-۲ ساعت

ﻣﻨﯿﺰﯾﻢ

ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ

۲۰-۱۰ روز

آﻫﻦ

ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ

۲-۱ روز

روی

ﻏﯿﺮﻣﺘﺤﺮک

۲-۱ روز

ﻣﻨﮕﻨﺰ

ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ

۲-۱ روز

ﻣﺲ

در ﺑﺮﺧﯽ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎ ﻣﺘﺤﺮک

۲-۱ روز

ﺑﻮر

ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ

۲۰-۱۰ روز

ﻣﻮﻟﯿﺒﺪن

جذب برگی عناصر غذایی سریع تر از ریشه است به طوریکه در شرایط مشاهده نشانه های کمبود و نیاز به تصحیح سریع نشانه‌ها، در شرایط مختل شدن فعالیت ریشه در مرحله زایشی درختان، در مراحل حساس تعیین کننده محصول نهایی درختان به منظور افزایش محصول و کیفیت میوه تغذیه برگی توصیه می‌شود.

جذب و انتقال:

مراحل جذب عناصر غذایی شامل نفوذ از کوتیکول و روزنه های برگی و انتقال یون ها از طریق سلول به سلول و مسیرهای آوندی چوبی و آبکش از برگ ها به محل مصرف است. انجام (aquaporines) انتشار غیرفعال از کوتیکول، روزنه ها و حفره های قطبی برگ می پذیرد. میزان جذب بستگی به غلظت محلول در سطح برگ و رطوبت نسبی هوا دارد.

انتقال سلول به سلول از طریق انتشار، جذب غشاء سیتوپلاسمی و انتقال فعال با مصرف انرژی همراه است.  انتقال عناصر غذایی به نقاط دورتر از طریق حرکت سیمپلاست (آوند آبکش) و حرکت آپوپلاست (آوند چوبی) انجام می پذیرد. حرکت سیمپلاستی نیاز به انرژی دارد و برای کاتیون ها مناسب تر است، اما به دلیل بار منفی دیواره سلولی انتقال آنیون ها محدودتر است. انتقال عناصر غذایی توسط رابطه بین منبع و محل مصرف تنظیم و انتقال یون ها از محل ساخت قندها منبع برگ های بالغ به محل مصرف گل ها، میوه ها، نقاط مریستمی انتهایی شاخه ها و ریشه های درحال توسعه انجام میشود. انتقال در آوند چوبی حرکت آپوپلاست توسط جریان آوند چوبی تنظیم می شود. نیروی رانش در این جریان اختلاف پتانسیل آب بین خاک، برگ و اتمسفر است.  انتقال آوندچوبی توسط تعرق درطی روز و فشار ریشه در شب کنترل می شود. موفقیت معمول محلولپاشی بستگی به مواردی از جمله محلول پاشی در هوای خنک و زمان های مرطوب روز، در سرعت کم باد، عدم محلول پاشی در شرایط تنش (پیش از محلولپاشی درختان آبیاری شوندکه از محصولات شرکت کیمیتک اسپانیا هم میتوان استفاده کرد)، آزمون اثرات جانبی و سمیت بر روی تعداد اندکی از درختان چند هفته پیش از محلول پاشی اصلی درختان در مناطق مرطوب دارای کوتیکول نازک و حساس تر به صدمه هستند، دارد.

همیار دشت آبرون 02188616460