گیلاس و آلبالو

تغذیه درختان گیلاس و آلبالو

گیلاس

دارای نام علمی sweet cherry و از خانواده Rosaceae می­باشد. از نظر گیاه­شناسی گل­های گیلاس در دستجات غیر مختلط ۲ تا ۴ تایی به صورت جانبی روی اسپورهای کوتاه یا نزدیک به قاعده شاخه­ های طویل­تر تشکیل می­شود. در گیلاس، گل­ها فقط روی جوانه­ هایی که در آن­ها برگ­های همراه نسبتا زودتر در تابستان باز می­شوند، بوجود می­ آید. گل ها معمولا دارای یک مادگی هستند، ولی بعد از تابستان­ های خیلی داغ ممکن است دو مادگی در هر گل تشکیل شود، که منجر به بوجود آمدن میوه ­های دو تایی می­شود که یک وضعیت نامطلوبی را بوجود می­ آورد.

آب و هوای مطلوب

سطح پراکندگی و انتشار این درخت خیلی وسیع است یعنی در آب و هوای گرم، معتدل و سرد معتدل سبز شده و محصول کافی می­دهد. در کل بهترین هوا برای زندگی این درخت نقاط معتدل سرد مانند نواحی کوهستانی می­باشد. با توجه به اینکه گیلاس در مقابل پوسیدگی قهوه ­ای حساس می­باشد، بایستی در جایی که آب و هوا برای توسعه این بیماری مناسب نباشد کشت گردد. در مناطقی که دارای باران­ های زمستانه خوب و تابستان­های خشک و خنک هستند ایده آل می­باشند.

نكات مهم در كود دهي:

  • به دستور آزمايشگاه خاك شناسي عمل كنيد. كود اضافه ، علاوه بر زيان مالي موجب تخريب بافت خاک و همچنين آلوده شدن محيط زيست مي­شود.
  • نهال در 3 سال اول چون رشد رويشي داشته ،   نياز به كود ازته بالا دارد و از سال چهارم چون درخت شروع به ميوه دهي مي­كند كود فسفره و پتاسه بیشتری  هم نياز است.
  • كود مورد نياز درختان بارور گيلاس ازت،  فسفر و پتاس مي­باشد.
  • درخت علاوه بر ازت ، پتاس و فسفر به عناصر ريز مغذي هم نياز دارد كه بايد هر ساله تامين شود و يكي از بهترين روش كودهي ريز مغذي ، محلول پاشي به وسيله سمپاش و جذب توسط برگ است. محلول پاشي آهن و روي در بهار در صورت مشاهده علايم كمبود در برگ (زمينه زرد رنگ بدون تغيير رنگ رگبرگ) بایستی به فاصله 14 روز 2-3 بار تكرار شود.
  • بهترين راه كودهي برای تقویت بنیه گیاه ، پایه چالكود است.

رسیدن گیلاس

افزایش مواد جامد قابل حل (قندها) و افزایش رنگ میوه به عنوان بهترین شاخص رسیدگی مورد توجه قرار گرفته است، ولی شواهد اخیرا نشان میدهد که نیروی لازم برای جدا کردن میوه از درخت ممکن است بهتر باشد. وقتی میوه می­رسد اتصال بین شاخه و میوه سست شده و نیروی کاهش یافته لازم برای جدا کردن میوه از درخت را میتوان اندازه گیری کرد و به عنوان شاخص رسیدگی بکار برد.

كود دهی

ميزان كود بسته به خاك زمين متغير است. نكته قابل توجه این است که بخش فعال ريشه ، ريشه مويي است كه در سايه انداز درخت وجود دارد و بسته به نوع آبياري سطحي يا عمقي است ف به­ همين دليل بر لزوم آبياري قطره ­اي تاكيد مي­شود چون هم مصرف آب را كاهش مي­دهد و هم ميزان جذب كودهاي شيميايي بيشتر مي­شود و جلوي مصرف بي­رويه و آلودگي محيط زيست هم گرفته مي­شود.

آلبالو

دارای نام علمی Prunus cerasus و از خانواده Rosaceae می­باشد. آلبالو از نظر گیاه­شناسی بسیار به گیلاس شبیه است. آلبالو بومی نواحی بین دریای خزر و دریای سیاه است که احتمالاً بذر آن توسط پرندگان به سایر نقاط از جمله اروپا برده شده است. مناطق عمده کشت آلبالو، فرانسه، یوگسلاوی و آلمان  می­باشد. از نظر گیاه­شناسی،  آلبالو گیاهی خزان پذیر با برگ­های لوزی شکل است که به صورت متناوب بر روی شاخه قرار دارند. رنگ پوست آن قهوه ­ای روشن تا نقره ­ای است. آلبالو از نظر حجم در مقایسه با گیلاس کوچک­تر است.

ارتفاع درخت آلبالو بین دو تا چهار متر است و ساقه برخی از آنها بسیار قابل انعطاف است و به­ راحتی بدون آنکه شکسته شود خم می­شود. به همین دلیل در چیدن میوه درخت آلبالو در بیشتر موارد نیازی به نردبان نمی­باشد و میتوان درخت را خم کرد و میوه آنرا چید. گل ، روی اسپورهای سـال­های قبل و همچنین روی شــاخه ­های سال قبل هم تشکیل می­شود. گل­ها بصورت 3 تا 5 تایی در یک جوانه ظاهر و گل­ها دارای 5 گلبرگ ، 5 کاسبرگ ، پرچم و یک مادگی می­باشند. برعکس گیلاس ، آلبالو خود بارور است و برای تلقیح نیازی به گرده افشانی ندارد. گرده ‌آلبالو می­تواند گل گیلاس را نیز تلقیح کند. گل آلبالو معمولاً دیرتر از سایر میوه­ های هسته دار باز می­شود ، به همین دلیل معمولاً با خطر سرمازدگی مواجه نمی­شود. میوه آلبالو دارای دم بلند است و بر اساس بلندی یا کوتاهی دم تقسیم بندی می­شوند و معمولاً ارقام دم کوتاه مرغوب ترند.

سطح کشت آلبالو

سطح کشت آلبالو در ایران حدود 10هزار هکتار است که عمدتا در استان­های خراسان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و تهران کشت می­شود.

ایران در سطح جهانی ششمین کشور در زمینه تولید آلبالو قرار دارد.

آلبالو یکی از میوه ­های سرخ رنگ و ترشی است که به دلیل طعم عالی آن محبوبیت زیادی در سطح جهانی دارد.

کاشت و برداشت و کوددهی این درخت میوه با توجه به شرایط گفته شده در این مقاله روشی آسان است و تنها باید به نکاتی که اشاره کردیم توجه داشته باشید تا بتوانید محصولی مرغوب پرورش دهید.

مهم­ترین مسئله ای که در زمینه کاشت و پرورش درختان میوه تاثیرگذار است، کوددهی آنان و رساندن مواد مغذی به گیاه است.

کود درخت آلبالو باید حتما شامل کود اسید هیومیک و کود کامل باشد.

برخی از بیماری­ها و آفت­ها وجود دارند که مانع از رشد درخت شده و به مرور موجب پوسیدگی آن می­­گردند. برای جلوگیری از این امر اسیدهیومیک که ساخته شده از مواد هیومیک میباشد به شما کمک خواهد کرد.

کشور ما ایران با توجه به این شرایط مطلوب گفته شده در زمینه صادرات آلبالو حرف اول را میزند و همواره بهترین است.

آب و هوای مطلوب

درخت آلبالو در شرایط زیر 7 درجه سانتی‌گراد مقاوم بوده و تابستان های خشک و خنک شرایط بسیار مطلوبی برای کاشت و رشد آن می باشد.

این میوه در مقابل سرما همانند سیب مقاومت نشان میدهد ، بنابراین آب و هوای گرم نمیتواند شرایط خوب را برای پرورش آن فراهم سازد و بهتر است در منطقه­ ای خنک به کشت بپردازید.

آبیاری

درست است که آلبالو به خشکی مقاوم است اما برای جذب مواد غذایی و کود و همچنین رشد و پرورش میوه های مرغوب ، درخت به آب نیاز دارد که میزان آب نیز تقریباً دو برابر درختان گیلاس می­باشد.

دوره های آبیاری و نیز مقدار آبیاری در درختان هسته دار در تولید بهینه محصول نقش بسیار پراهمتی دارد. حجم آبیاری سنگین در دوره های طولانی با زهکشی زیاد ، عناصر غذایی را از دسترس گیاه خارج کرده و درختان دچار فقر غذایی خواهند شد.

نیاز آبی آلبالو با گیلاس برابر است ، اگر چه مقاومت به خشکی در آلبالو بیشتر از گیلاس است.

کوددهی و تغذیه

بر طبق آزمایشهای انجام شده بر روی باغهای آلبالو در کشورهای مجارستان ، ازت و فسفر اثر کمی روی مواد غذایی موجود در برگهای آلبالو داشته اند، اما کودهای پتاسه بستگی خوب و مثبتی با پتاس برگها نشان داده­اند ولی منگنز نسبت منفی داشته است ، اما به هر حال کودهای ازته و پتاسه اثر زیادی در تشکیل و تولید میوه داشته اند که افزایش تولید فقط با کودهای پتاسه بوده است. اثر مثبت پتاس و همچنین به طور نامحسوس اثر ازت در جلوگیری از سرمازدگی گلهای آلبالو مشاهده گردیده است.

یکی از موثرترین کودهایی که در تقویت گیاه و همچنین رساندن مواد غذایی به آن­ها کاربرد فراوانی دارد کود اسید هیومیک میباشد. تاثیرات این کود شامل موارد زیر است:

  • حاصل خیزی بهتر خاک
  • رشد مطلوب گیاه و به بار نشستن میوه
  • جلوگیری از ایجاد قارچ و بیماری
  • تقویت ریشه های درختان
  • جذب آهن به درخت
  • جذب کود و اثرات مطلوب بر روی مواد غذایی

به دلیل آهکی بودن خاک کشور جذب عناصر غذایی به ویژه عناصر ریز مغذی ، سبب اختلال در روند ساخت و تولید قند، پروتئین و مواد آلی در گیاه میشود. این امر سرعت رشد درختان را کاهش داده و در نهایت باعث کاهش و ضعف شدید درختان میشود.

برخی از علائم ظاهری کمبود عناصر غذایی مانند روی و بور به شکل بیماری پدیدار میگردد.

درختانی که با کمبود بور مواجه هستند به دلیل ریزش شکوفه ها در بهار از عملکرد بسیار پایینی برخوردار هستند. استفاده از ترکیب کودی فروت ست (روی ، بور، ازت) در زمان متورم شدن جوانه ها و پس از برداشت محصول ، امری لازم و ضروری به نظر میرسد.

جهت افزایش سایز و طعم و عطر میوه علاوه بر عناصر ریز مغذی میتوان از کودهای پتاسیم استفاده کرد.

کلسیم در جلوگیری از نرم شدن زود هنگام و افزایش عمر ماندگاری میوه از زمان فندقی شدن میتواند موثر واقع شود.

تغذیه مناسب سبب افزایش گلدهی ، جلوگیری از ریزش گل ، تشکیل میوه و افزایش کیفیت و ماندگاری محصول و حتی موجب مقاومت گیاهان در برابر آفات و بیماری ها میگردد.

عواملی چون تنش دمایی و خود ناسازگاری به ویژه در درختان گیلاس ، سبب کاهش تولید میوه میشود.

درخت آلبالو در مقایسه با درخت گیلاس کوچکتر بوده و شاخه های درخت به حالت آویزان است که به این حالت ، حالت مجنون نیز میگویند.

عنصر ازت نیز در فصل­های تابستان نباید زیاد به خاک داده شود و هیچ علف هرزی نیز باقی نماند.

در اواخر زمستان برای درختان جوان حتماً باید دو یا سه بار کود کامل به آن­ها برسد.

در زمان کوددهی به درختان آلبالو ، حتما به نوع بافت خاک نیز توجه داشته باشید.

خاک­ هایی که از نوع سبک و شنی می­باشند به مواد شیمیایی و آلی بیش­تری نیاز دارند.

زمان برداشت میوه

زمانی که آلبالوها کاملاً رسیده بوده و رنگ آن ها تیره شود زمان برداشت فرا رسیده است.

تقریبا 90 روز بعد از این که درخت شروع به گل دهی کرد می­توانید میوه های خود را بچینید.

وزن متوسط آن تقریبا 5 یا 6 کیلو می­باشد و برداشت میوه نیز با دست صورت میگیرد.

آلبالوها را برای مصارف کمپوت ، آبمیوه و مربا به کار میگیرند.

حداقل کوددهی برای باردهی متوسط در درختان آلبالو و گیلاس

zزمان استفاده

نوع کود و میزان مصرف

زمستان  چالکود

یا کود ریتاردو  400-500 گرم هر درخت

سولفات روی 300 گرم

کود کامل N-P-K با فرمول 20-20-20

کود آهن

200 گرم هر درخت

اورتو اورتو 6 به بالا

(10 گرم)

اورتو اورتو 8/4 به بالا (30 گرم)

اورتو اورتو 2/3 به بالا (50 گرم)

نکته کلیدی و مهم در باغات گیلاس و آلبالو استفاده از اسید هیومیک بعد از مرحله چالکود در هر دور آب آبیاری میباشد.

تورم جوانه ها

فروت ست لبیکاژ 2-3 در هزار لیتر آب ( محلول پاشی)

بعد از گل

زمان فندقی شدن

کود کامل N-P-K با فرمول 20-20-20

بیوآلجاکس

1تا 2 لیتر  در هزار لیتر آب

 

آمیفورت مکس

 2 کیلو در هکتار

آبیاری

 یا محلول پاشی (2- 5 کیلو در هزار لیتر آب)

همراه با آب آبیاری     (10 الی 15کیلو در هکتار)

یک ماه قبل از برداشت

در زمان تغییر رنگ

کود کامل N-P-K با فرمول 12-12-36

کود آمینو اسید (نیم کیلوگرم در هزار)

استفاده از جیبرلیک اسید برای کیفیت و درشتی میوه

محلول پاشی ( 2-5 کیلو در هزار)

آب آبیاری (10 الی 15 کیلوگرم در هکتار)

برنامه غذایی مخصوص گیلاس و آلبالو: 

مرحله رشد

نوع کود

میزان مصرف

طریقه مصرف

توضیحات

عملیات زمستانه

ریتاردو

بیوفولویک اسید

برای هر درخت بالغ 400-500 گرم

30گرم

چالکود

چالکود

جهت تقویت باردهی و جلوگیری از سال آوری

تورم و رشد جوانه ها

آمیفورت مکس

لبیکاژ

کود مرغی کال

نیم کیلو در هزار لیتر آب

3 کیلوگرم در هزار لیتر آب

20 لیتر در هکتار

محلولپاشی

محلولپاشی

آبیاری

جهت حفاظت گیاه و جذب بهتر

نگهداری گل و میوه و کیفیت میوه

تقویت بنیه

پس از ریزش گلها

میکرومیکس

NPK 20-20-20

2 کیلوگرم در هکتار

10 کیلوگرم در هکتار

آبیاری

آبیاری

تامین عناصر ریز مغذی

تامین عناصر ضروری گیاه

فندقی شدن میوه

اسپارتان

بیوآلجاکس

فراکتون

کائوس ایکس تی

10 لیتر در هکتار

2 لیتر در هزار لیتر آب

نیم گرم در هزار لیتر آب

2 لیتر در هزار لیتر آب

آبیاری

محلولپاشی

محلولپاشی

محلولپاشی

تامین مواد آلی

تامین فولویک و تقویت سرشاخه ها

افزایش سایز و کیفیت میوه

کیفیت میوه و تامین کلسیم

یک ماه بعد

سیلیکات پتاسیم

NPK 12-12-36

منگزینک پلاس

بمباردیر شوگر

کائوس ایکس تی

200 سی سی در هزار لیتر آب

20 کیلوگرم در هکتار

2 لیتر در هزار لیتر آب

2 لیتر در هزار لیتر آب

2لیتر در هزار لیتر آب

محلولپاشی

آبیاری

محلولپاشی

محلولپاشی

محلولپاشی

جلوگیری از آفات و آفتاب سوختگی

تامین عناصر ضروری

کمک به رشد میوه

افزایش قند در میوه

تقویت انبارمانی و کیفیت میوه

3 هفته قبل از رسیدن میوه

لبیفول پتاسیکو

بمباردیر

2 لیتر در هزار لیتر آب

2 لیتر در هزار لیتر آب

محلولپاشی

محلولپاشی

جهت رنگ گیری بهتر میوه

رسیدگی و کیفیت میوه

پس از برداشت

لبیکاژ

سوپر هیومیکو

3 کیلوگرم در هزار لیتر آب

3 کیلوگرم در هکتار

محلولپاشی

آبیاری

جلوگیری از سال آوری

تقویت بنیه گیاه

نکته‌های مخصوص گیلاس و آلبالو:

نکته : در صورت شوری خاک از آنتی سالت استفاده گردد.

نکته : قبل از اختلاط مخصول لطفا با کارشناسان مشورت و بر روی چند درخت آزمایش شود.